# بعد فرکتالی رد لرزه، ابزاری برای تعیین زمان اولین رسید

نویسندگان

چکیده

چشم انسان قادر است با مشاهده تفاوت در روند تغییرات دامنه ثبت شده در ردهای لرزه، زمان اولین رسید در آنها را تشخیص دهد. در این مقاله سعی بر آن است که با الگوگیری از این توانائی طبیعی، جایگزینی ریاضی برای آن پیدا شود. یا به بیان دیگر در این مطالعه سعی شده تا روشی رایانه ای برای شبیه سازی عملکرد چشم انسان در تشخیص زمان اولین رسید در ردهای لرزه ارائه شود. فرکتال ها مدل های ریاضی هستند که می توانند این تغییرات را درک کنند. از میان روش های فرکتالی موجود برای آنالیز بعد فرکتالی، روش پرگار برای رسیدن به اهداف فوق انتخاب شد. در این مقاله مراحل مختلف اجرای روش یرگار برای محاسبه بعد فرکتالی، نرم افزارهای تدوین شده در محیط MATLAB معرفی می شود. نتایج حاصل از به کارگیری این نرم افزارها روی رد لرزه برای تعیین زمان اولین رسید نیر ارائه شده الست.

کلیدواژه‌ها 20.1001.1.2538371.1381.28.2.7.7

عنوان مقاله [English]

### -

چکیده [English]

Our eyes can recognize the arrival of the signal by comparing the recorded amplitude in various seismic traces. In this article we tried to imitate this natural ability to find a mathematical tool instead of the eyes. Fractals are mathematical models, which are able to feel these changes.
An algorithm is introduced for the automatic picking of seismic first arrivals. It detects the presence of a signal by analyzing the variation in fractal dimension along the trace. Among different methods, the “divider method” was found to be the most suitable method for calculating the fractal dimension of a seismic trace. A change in dimension was found to occur close to the transition from the noise part of a trace to the signal plus noise part of it, that is the first arrival. The nature of this change varies from trace to trace, but a detectable change is always found to occur. The algorithm has been written in MATLAB environment and is slower than the other non-fractal methods.

کلیدواژه‌ها [English]

• applications of fractals in Geophysics
• divider method
• first break in seismic traces
• fractal dimension